على محمدى خراسانى
32
شرح رسائل (فارسى)
فان قلت : همانطورىكه در مقدمه مذكور گفتيم در عبادت سه امر معتبر است : 1 - قصد تعيين 2 - قصد وجه 3 - قصد قربت ، حال اگر در مورد علم اجمالى هم واقع بر ما منجّز باشد حالا قصد تعيين ممكن نيست پس ساقط مىشود امّا قصد الوجه چى ؟ به كداميك از دو عمل نيّت وجوب كنيم ؟ به ظهر ؟ يا به جمعه ؟ قصد قربت چى ؟ به كداميك قصد قربت كنيم ؟ به ظهر ؟ يا به جمعه ؟ قلت : براى احراز قصد وجه و قصد قربت دو طريقه وجود دارد : 1 - به هريك از ظهر و جمعه جداجدا هم قصد وجه جزمى بكنيم و هم قصد قربت جزمى يعنى جمعه را كه شروع مىكنيم نيّت مىكنيم كه نماز جمعه بجا مىآورم بر من واجب قربة الى الله و بعد نماز ظهر را با همان خصوصيات جداگانه نيّت مىكنيم دليل اين طريقه آنست كه مكلّف علم اجمالى دارد كه احدهما در واقع واجب است آنگاه هركدام را كه بخواهد ترك كند احتمال عقاب مىدهد و دفع عقاب محتمل عقلا واجب است پس عقل حكم مىكند به وجوب اتيان هريك از دو طرف شبهه در ظاهر از باب مقدّمه علميه كه بالاجماع واجب است آنگاه ما بين حكم عقل و شرع هم كه ملازمه وجود دارد پس يك وجوب شرعى ظاهرى و مقدّمى استكشاف مىشود آنگاه هريك را به نيّت همان وجوب ظاهرى انجام مىدهيم و از باب اينكه كلّ واجب مقرّب ، الى الله تعالى به هركدام قصد قربت هم مىكنيم 2 - اينكه به هريك جداگانه نيّت وجوب و قصد قربت نكنيم بلكه به مجموع آن دو چنين نيّتى داشته باشيم به اين معنى كه وقتى مىخواهيم